SAUMLAKI — De spanningen rond de bescherming van de tropische bossen op het eiland Yamdena op de Tanimbar-eilanden in de Molukken bereiken een nieuw kookpunt. Bewoners uit zes dorpen in het district Wertamrian zijn deze week in geweer gekomen tegen de activiteiten van houtkapbedrijf PT Karya Jaya Berdikari. Met een combinatie van een officieel bezwaarschrift en een aloud traditioneel verbodsritueel, genaamd Sweri, proberen de dorpsbewoners de verdere ontbossing van hun leefgebied een halt toe te roepen.
Zes dorpen trekken steun in
Vertegenwoordigers van de dorpen Arui Das, Arui Bab, Sangliat Dol, Atubul Dol, Atubul Da en Tumbur trokken samen met actiegroep Forum Gerakan Save Hutan Yamdena naar een centrale houtopslag van het bedrijf in het dorp Wermatang. Daar overhandigden zij een verklaring waarin alle eerder verleende toestemmingen, zowel mondeling als schriftelijk, formeel en met onmiddellijke ingang worden ingetrokken.
“Wij eisen dat het bedrijf stopt met het negeren van ons huidige standpunt,” aldus actiecoördinator Johanis Malindir. “Eventuele vroegere afspraken zijn niet langer geldig. De gemeenschap spreekt zich nu eensgezind uit tegen de houtkap op ons traditionele land.”
De kracht van ‘Sweri’
Naast de papierwinkel grepen de stamoudsten naar een van de zwaarste middelen binnen het lokale rechtssysteem van de Tanimbar-eilanden: het uitvoeren van een Sweri, ook wel Wampe genoemd.
Na traditionele gebeden en rituelen met gewijde palmtakken, sago en zout, plaatsten de oudsten rituele tekens op de opgestapelde boomstammen. Een Sweri stelt volgens de lokale gebruiken een strikt taboe en verbod in op het gebruik of transport van de getroffen objecten. Zowel het bedrijf als de lokale gemeenschap wordt geacht dit verbod strikt te respecteren.
Om spanningen tussen naburige dorpen te voorkomen, benadrukte Forum-voorzitter Simon Lolonlun dat het ritueel gericht is op het hout zelf, dat gekapt zou zijn in het bosgebied van Wertamrian, en niet op het grondgebied van het gastdorp Wermatang.
Mogelijke overtredingen onder de loep
Naast het protest voerden vertegenwoordigers van het Forum ook een inspectie uit op het terrein. Daarbij stuitten zij op opgestapelde boomstammen met een diameter van minder dan 50 centimeter. De actiegroep vermoedt dat hierbij bomen zijn gekapt die volgens de geldende bosbouwregels te jong of te klein waren.
De verzamelde beelden en meetgegevens worden op dit moment geanalyseerd door een juridisch team. Indien er sprake is van wetsovertredingen, zal het Forum een officiële klacht indienen bij het Indonesische Ministerie van Milieu en Bosbouw.
Strijd via de vreedzame weg
Ondanks de hoogoplopende emoties benadrukt de leiding van het Save Hutan Yamdena-forum dat zij escalatie en geweld te allen tijde willen vermijden. De gemeenschap kiest bewust voor een vreedzame koers die leunt op de kracht van traditionele wetgeving, feitelijke dossiers en bestuurlijke druk op zowel provinciaal als nationaal niveau.