CERAM — De spanningen op het Molukse eiland Seram lopen opnieuw hoog op. In Masohi, de hoofdplaats van het regentschap Midden-Molukken, zijn honderden inwoners van het dorp (Negeri) Tananahu de straat op gegaan. Onder leiding van hun dorpskoning (Raja), Yulia Awayakuane, eist de gemeenschap de herziening en teruggave van hun traditionele gronden (petuanan adat), die momenteel worden geclaimd en gebruikt door het Indonesische staatslandbouwbedrijf PTPN.
Met vlaggen en spandoeken trok de menigte op naar het overheidscomplex in Masohi. Voor de gemeenschap van Tananahu gaat het geschil om veel meer dan enkel een juridische discussie over grondgrenzen; het raakt direct aan hun culturele identiteit, historie en het erfgoed van hun voorouders.
Oproep tot transparantie en bemiddeling
Tijdens de demonstratie bij het kantoor van de regent (Bupati) benadrukte dorpskoning Yulia Awayakuane dat de overheid niet langer weg kan kijken bij dit langlopende agrarische conflict. De gemeenschap wil dat de lokale overheid een actieve rol op zich neemt als mediator en alle betrokken partijen, waaronder de dorpsraad, PTPN en de relevante kadastrale instanties, aan tafel krijgt.
De secretaris van het regentschap (Sekretaris Daerah), Rakib Sahubawa, ontving de demonstranten en gaf aan dat het lokale bestuur bereid is om te bemiddelen. Hij nuanceerde de verwachtingen wel door te stellen dat beslissingen over de toekenning, intrekking of verlenging van erfpachtrechten (Hak Guna Usaha / HGU) bij de nationale overheid en het Kadaster liggen.
Ondanks deze reactie trok de menigte vervolgens door naar het regionale parlement (DPRD) van Midden-Molukken om te eisen dat ook de volksvertegenwoordigers druk blijven uitoefenen op een alomvattend onderzoek naar de eigendomspapieren.
Zorgen om criminalisering van dorpsbewoners
De escalatie van het conflict kent ook een schaduwzijde. De actie van de oorspronkelijke bevolking vindt plaats tegen de achtergrond van toenemende juridische druk op lokale gezinnen. Recent werden vier inwoners van Tananahu, namelijk Yabes Unto Rahalussy, John Wein Laiyan, Elisa Piter Tony en John Risakota, strafrechtelijk vervolgd na incidenten rond de plantagegebieden van PTPN.
De gemeenschap hekelt deze gang van zaken. Volgens hen wordt er gegrepen naar het strafrecht om bewoners aan te pakken, terwijl de fundamentele vraag, namelijk wie de rechtmatige eigenaar van de grond is, onbeantwoord blijft. De inwoners benadrukken dat zij niet tegen economische ontwikkeling of investeringen op de Molukken zijn, maar dat dit niet ten koste mag gaan van de historische rechten en leefruimte van de oorspronkelijke bevolking.