AIRLOW / AMBON — Het verzet tegen de militaire expansie op onze voorouderlijke grond verhardt. De oorspronkelijke bevolking van het dorp Nusaniwe heeft op vrijdag 11 september 2026 de werkzaamheden stilgelegd voor de bouw van een nieuw radarstation van de Indonesische luchtmacht (TNI-AU) in het Para Layang-gebied in het dorp Airlow (Ambon). Dankzij kordate actie van de lokale bevolking zag de uitvoerend aannemer, PT Lestari Nauli Jaya, zich gedwongen het werk voorlopig volledig stil te leggen.
Saka Mese Maluku volgt deze situatie al lange tijd op de voet. Reeds op 28 juni 2025 vroegen wij aandacht voor de toenemende druk op inheemse gronden in Maluku en waarschuwden wij voor de sluipende onteigening van land onder het mom van ‘nationale defensie’. Wat we toen voorspelden, wordt nu werkelijkheid in Airlow: projecten worden er doorgedrukt zonder transparantie, zonder eerlijke dialoog en zonder respect voor het inheemse recht.
Geen transparantie, geen instemming
Het protest in Airlow richt zich direct tegen het gebrek aan openheid over de grenzen, de omvang en de juridische status van het bouwterrein. Volgens de overheid gaat het om een gebied van 8,38 hectare in beschermd bosgebied (Hutan Lindung), vallend onder een overeenkomst met het Ministerie van Defensie en hoofdaannemer PT Len Industri. De werkelijke grenzen overlappen echter gronden die al generaties lang door de Nusaniwe-gemeenschap worden gebruikt voor hun dagelijks levensonderhoud.
Traditioneel leider Mihel Wattilete spreekt klare taal vanaf de locatie van het protest:
“Onze vraag is simpel: waar ligt de grens precies en wat is de werkelijke oppervlakte? Dit is grond van onze gemeenschap. Wij eisen dat alle documenten, coördinaten en perceelgrenzen openlijk worden getoond.”
Ook hekelde Wattilete de pogingen van de autoriteiten om de aanwezigheid van enkele lokale functionarissen, zoals de Pemerintah Negeri, Saniri Negeri, Kepala Soa en het hoofd van het dorp Airlow, te verdraaien tot een brede goedkeuring vanuit de gemeenschap.
“Dat het dorpsbestuur bij een meting staat, betekent absoluut niet dat de inheemse gemeenschap akkoord is. Dat vereist een transparant overlegproces (musyawarah) en instemming van het volk, geen bestuurlijk kunstje.”
Aannemer krabbelt terug, strijd duurt voort
Onder druk van de actievoerders heeft de technische leiding van PT Lestari Nauli Jaya toegezegd alle werkzaamheden, waaronder landmetingen, het rooien van bos, het plaatsen van grenspalen en hekwerken, per direct te staken. Het bezwaarschrift van de gemeenschap wordt teruggespeeld naar Jakarta en hoofdaannemer PT Len Industri.
Zowel het Ministerie van Defensie als de legerleiding van TNI-AU hullen zich tot op heden in stilzwijgen.
Voor de gemeenschap van Nusaniwe is de boodschap echter helder: het verzet blijft van kracht totdat er schriftelijke, juridische garanties liggen en de rechten van het inheemse volk volledig worden gecorrigeerd en gerespecteerd. Nationale infrastructuur en militaire belangen mogen nooit gebouwd worden op de vernietiging van de leefruimte van het Molukse volk.
Saka Mese Maluku blijft de ontwikkelingen in Nusaniwe en de strijd voor het behoud van onze voorouderlijke gronden op de voet volgen.