KEI BESAR – De oorspronkelijke gemeenschap van de Marga Rahawarin Matli in het dorp Larat (eiland Kei Besar, Zuid-Molukken) is in het geweer gekomen tegen de geplande mijnbouwactiviteiten op hun eiland. Als vorm van protest en cultureel verzet heeft de gemeenschap een traditionele Sasi adat ingesteld op hun grondgebied.
Met het plaatsen van de Sasi een eeuwenoud ritueel binnen de Molukse cultuur dat het betreden van of de exploitatie van een bepaald gebied en de aanwezige natuurlijke hulpbronnen strikt verbiedt claimt de gemeenschap haar zeggenschap over het land. Voor de bewoners is dit besluit niet zomaar een folklore of traditie, maar een expliciete herbevestiging van hun eigendomsrecht én een cruciale manier om het voorouderlijk erfgoed en het kwetsbare milieu te beschermen tegen industriële schade.
Betwist grensgebied
Het protest richt zich specifiek op de activiteiten van het mijnbouwbedrijf PT Batu Licin Beton Asphalt (PT BBA). Het betwiste gebied bevindt zich rondom de grenzen van het dorp Ohoirenan en grenst aan:
• Het oosten: Het dorp Weduar
• Het zuiden: Het dorp Tamangil Nuhuten
• Het noorden: De dorpen Nerong en Ohoirenan
Drie centrale eisen van de bewoners
De traditionele leiders en inwoners wijzen elke vorm van mijnbouw op Kei Besar resoluut af. Ze vrezen dat commerciële ontginning het ecologische evenwicht verstoort, leefgebieden vernietigt en hun traditionele manier van leven aantast.
De gemeenschap stelt drie duidelijke eisen:
1. Eis tot afwijzing van mijnbouw: Een volledige stop op alle mijnbouwactiviteiten om het eiland en de leefomgeving voor toekomstige generaties te beschermen.
2. Onmiddellijke evaluatie van vergunningen: De dringende oproep aan zowel de lokale als de centrale overheid om de vergunningen van PT BBA herzien en per direct in te trekken.
3. Eerbiediging van inheemse rechten: Het naleven van wettelijke bepalingen en het internationale principe van Free, Prior, and Informed Consent (FPIC). Besluiten over voorouderlijk land mogen niet boven de hoofden van de inwoners worden genomen zonder hun uitdrukkelijke toestemming.
“De gemeenschap eist dat elke vorm van exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in het gebied strikt volgens de wettelijke bepalingen plaatsvindt en dat de rechten van de inheemse bevolking volledig worden gerespecteerd,” zo liet een ooggetuigen weten aan Saka Mese Maluku.
Door de Sasi in te zetten, hopen de dorpsbewoners een krachtig en niet te negeren signaal af te geven aan zowel de autoriteiten als de betrokken bedrijven: hun voorouderlijke grond is niet te koop voor industriële exploitatie.