CERAM / JAKARTA — Al meer dan een eeuw stroomt er onophoudelijk aardolie uit de bodem van Bula, gelegen in het regentschap Seram Bagian Timur (SBT). Doch staat deze gigantische winning van natuurlijke rijkdommen in schril contrast met de dagelijkse realiteit van ons Molukse volk ter plaatse. Terwijl bedrijven en het centrale gezag in Jakarta miljarden opstrijken, blijft de inheemse bevolking van Seram achter in armoede en meedogenloze stilstand.
Tijdens het symposium “113 Tahun Eksploitasi Blok Bula”, georganiseerd door de Archipelago Solidarity Foundation in Jakarta, kwamen academici, juristen en activisten bijeen om deze diepgewortelde onrechtvaardigheid aan de kaak te stellen.
Schijncijfers en de Mythe van Ontwikkeling
De geschiedenis van het Bula-blok reikt ver terug: van de koloniale exploitatie onder het Nederlands-Indische bewind, via de Japanse bezetting, tot de huidige winning door maatschappijen als Kalrez Petroleum Ltd. Doch wat heeft het ons volk opgeleverd?
Officiële cijfers tonen aan dat de bijdrage van de gehele olie- en gassector aan het Bruto Regionaal Product van SBT in 2025 een schamele 2,23 procent bedroeg. De wettelijke regeling die de regio recht geeft op een belang van 10 procent (Participating Interest) wordt door bureaucratische spelletjes en centrale machtsverhoudingen stelselmatig buiten spel gezet.
Ondertussen kampt Seram Bagian Timur met een armoedepercentage van ruim 20,9 procent.
“Natuurlijke hulpbronnen behoren primair de oorspronkelijke bevolking toe. Het kan niet zo zijn dat een regio wordt leeggeroofd, terwijl de eigen inwoners als ‘kippen op een lege graanzolder’ verhungeren.”
— Prof. Anthony Budiawan, PEPS Managing Director
Systeemdruk en Juridisch Verzet
Volgens staatsrechtdeskundige dr. Ferry Amsari is de situatie in Bula geen incident, maar een structureel patroon waarin de centrale overheid de grondstoffenrijke regio’s bewust economisch afhankelijk en machteloos houdt.
Om deze spiraal te doorbreken roept hij de lokale gemeenschappen en organisaties op om niet naar de reguliere bestuursrechter te stappen, maar de zaak rechtstreeks voor het Constitutioneel Hof (MK) te brengen. Alleen daar kan de grondwettelijke schending van inheemse rechten en grondstoffenverdeling in volle openbaarheid worden getoetst.
| Knelpunt | Huidige Situatie onder Centraal Beheer | Geëiste Verandering door Inheemse Gemeenschap |
|---|---|---|
| Winstverdeling | Vrijwel alle opbrengsten vloeien af naar Jakarta | Eerlijke verdeling (minstens 60:40) |
| Rechten van de Regio | Participating Interest (10%) wordt onthouden | Directe erkenning en uitkering via BUMD |
| Transparantie | Ondoorzichtige geldstromen en termijnen | Algehele, openbare audit op de Bula-oliewinning |
De Visie van Saka Mese Maluku
Saka Mese Maluku durft te stellen dat hier meer aan de hand is en verwijst naar de persconferentie van parlementslid Mercy Barends van 25 juli 2017 in Kilasmaluku.liputan.co.id, waarin ze openlijk verklaarde: “De staat houdt Maluku inderdaad bewust arm”.
Voor Saka Mese Maluku is de situatie in Bula het zoveelste bewijs dat het huidige politieke en economische systeem niet is ingericht op het welzijn van ons volk. Al eeuwenlang fungeren de Molukken als de schatkist voor vreemde mogendheden en het centrale gezag, terwijl de sleutel tot onze eigen rijkdommen en toekomst ons wordt ontzegd.
Wij blijven de ontwikkelingen op Seram nauwgezet volgen en ondersteunen elke stap van onze inheemse gemeenschappen om via juridische weg, traditie en protest op te komen voor hun rechten, hun grond en hun waardigheid.